{"id":2604,"date":"2017-08-04T11:59:14","date_gmt":"2017-08-04T11:59:14","guid":{"rendered":"http:\/\/finance-group.az\/?p=2604"},"modified":"2017-08-04T12:02:19","modified_gmt":"2017-08-04T12:02:19","slug":"muasir-iqtisadiyyat-tarixi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/finance-group.az\/en\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/","title":{"rendered":"M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_865\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/2722416468_1aebcdebb2_b.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-865\" src=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/2722416468_1aebcdebb2_b-300x220.jpg\" sizes=\"(max-width: 209px) 100vw, 209px\" srcset=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/2722416468_1aebcdebb2_b-300x220.jpg 300w, http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/2722416468_1aebcdebb2_b.jpg 1024w\" alt=\"D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\" width=\"209\" height=\"153\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text mb0 type--fade type--fine-print\">Sava\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat il\u0259 birlikd\u0259 iqtisadiyyat<\/figcaption><figcaption class=\"wp-caption-text mb0 type--fade type--fine-print\">\u00fc\u00e7\u00fcn sava\u015f da ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n<p>M\u00fcasir iqtisadiyyat tarixi nec\u0259 idi? M\u00fcasir \u2013 y\u0259ni \u00e7a\u011fda\u015f, nisbi bir anlay\u0131\u015fd\u0131r. Biz \u201cm\u00fcasir\u201d olma\u011f\u0131, iqtisadi bax\u0131mdan qloballa\u015fman\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck inki\u015faf\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259l\u0259ri\u00a0d\u00f6n\u0259mind\u0259n etibar\u0259n hesaba alaca\u011f\u0131q. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u00a0(1914-1918) il\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u00a0b\u00fct\u00fcn planet\u0259 yay\u0131lan bir f\u0259lak\u0259t\u0259 \u00e7evrildi. M\u00fcharib\u0259l\u0259rin qloballa\u015fmas\u0131 il\u0259\u00a0birlikd\u0259 iqtisadiyyat v\u0259 pul sistemi d\u0259 qloballa\u015fd\u0131. Art\u0131q d\u00fcnyan\u0131n bir yerind\u0259 bir \u015feyl\u0259r oldumu, \u201cdig\u0259rl\u0259ri\u201d in\u0259 daha \u00e7ox t\u0259sir edirdi. F\u0259lak\u0259tl\u0259r, pul v\u0259 iqtisadiyyat eyni nisb\u0259td\u0259 inki\u015fafa davam etdi. D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndiril\u0259n\u00a0bir iqtisadi sava\u015f\u00a0ba\u015flad\u0131. Art\u0131q sava\u015f\u00a0\u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat il\u0259 birlikd\u0259 iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn sava\u015f\u00a0da g\u00fcnd\u0259md\u0259 idi. \u0130stismar olunacaq\u00a0yerl\u0259ri i\u015f\u011fal etm\u0259 yar\u0131\u015f\u0131nda gec qalan Almanlar v\u0259 he\u00e7 bir zaman kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259n \u0130ngilt\u0259r\u0259, Fransa v\u0259 sair\u0259 kapitalistl\u0259r\u00a0sava\u015fa\u00a0qa\u00e7\u0131n\u0131lmaz olaraq girdil\u0259r. Osmanl\u0131 D\u00f6vl\u0259ti istismar etm\u0259y\u0259 uy\u011fun co\u011frafiyada olmas\u0131\u00a0\u00fcz\u00fcnd\u0259n g\u00fccl\u00fc t\u0259r\u0259fd\u0259 ola bilm\u0259di. B\u00f6y\u00fck q\u00fcvv\u0259l\u0259r Osmanl\u0131n\u0131 art\u0131q sava\u015f ba\u015flark\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. N\u0259hay\u0259t Osmanl\u0131 almanlara meyll\u0259ndi. Birinci D\u00fcnya\u00a0Sava\u015f\u0131nda Almaniya v\u0259 Osmanl\u0131 \u00e7ox a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 t\u0259slim oldu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_866\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/hitler1.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-866\" src=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/hitler1-300x216.jpg\" sizes=\"(max-width: 220px) 100vw, 220px\" srcset=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/hitler1-300x216.jpg 300w, http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/hitler1.jpg 480w\" alt=\"hitler almaniyas\u0131\" width=\"220\" height=\"158\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Almanlar al\u00e7ald\u0131lman\u0131n verdiyi t\u0259sirl\u0259<\/figcaption><figcaption class=\"wp-caption-text\">milliyy\u0259t\u00e7iliy\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259r.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n\u00a0a\u011f\u0131r v\u0259 al\u00e7ald\u0131c\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ri \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sini haz\u0131rlad\u0131. Almanlar al\u00e7ald\u0131lman\u0131n verdiyi t\u0259sirl\u0259 milliyy\u0259t\u00e7iliy\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259r. \u018fvv\u0259lki d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn iqtisadi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnd\u0259 xalq-mill\u0259t tan\u0131mayan tacirl\u0259r almanlar\u0131 q\u0259z\u0259bl\u0259ndirmi\u015fdi. Bunlar\u0131n b\u00f6y\u00fck qismi is\u0259 y\u0259hudi idi. Y\u0259hudil\u0259r\u0259, k\u00f6hn\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 v\u0259 kommunizm ad\u0131yla Slavyan t\u0259bli\u011fat\u0131 ed\u0259n kommunistl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck kinl\u0259ri vard\u0131. \u00c7\u00f6ld\u0259n baxanda a\u011f\u0131l almayan bir m\u00fcharib\u0259\u00a0ba\u015flatd\u0131lar. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00e7a\u015fd\u0131. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck 5 q\u00fcvv\u0259sind\u0259n d\u00f6rd\u00fcn\u00fc bir ild\u0259\u00a0hopdurub v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox c\u0259bh\u0259d\u0259 ir\u0259lil\u0259yirdil\u0259r. \u201cSava\u015f iqtisadiyyat\u0131\u201d v\u0259 \u201c\u0130ld\u0131r\u0131m sava\u015f\u0131\u201d b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 \u00e7a\u015fd\u0131rd\u0131. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya almanlar\u0131 pisl\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri h\u0259rbi tarix\u0259 mal oldu. \u0130ngilt\u0259r\u0259, \u0130spaniya v\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 xaric Avropan\u0131n ham\u0131s\u0131 Almaniya v\u0259 t\u0259r\u0259fdarlar\u0131na\u00a0aid idi.<\/p>\n<p>Almaniyan\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi Yaponiya da \u00f6z\u00fcn\u00fcn 10 qat\u0131 \u0259haliy\u0259 sahib \u00c7in v\u0259 daha bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259ni \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdi. Daha da b\u00f6y\u00fcm\u0259kd\u0259 idi. He\u00e7 bir t\u0259bii resursu\u0131 olmadan bu g\u00fcc\u0259 \u00e7atan Yaponlar indi sahib olduqlar\u0131 qaynaqlarla daha n\u0259l\u0259r ed\u0259c\u0259kl\u0259r? B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131qla olanlar\u0131 izl\u0259y\u0259rk\u0259n m\u00fcharib\u0259nin taleyini\u00a0d\u0259yi\u015fdir\u0259n yen\u0259 iqtisadi s\u0259b\u0259bl\u0259r oldu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_867\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/inonu-fdr-churchill-526x250.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-867\" src=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/inonu-fdr-churchill-526x250-300x142.jpg\" sizes=\"(max-width: 249px) 100vw, 249px\" srcset=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/inonu-fdr-churchill-526x250-300x142.jpg 300w, http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/inonu-fdr-churchill-526x250.jpg 526w\" alt=\"\u0130qtisadi baronlar, pul atalar\u0131, tacirl\u0259r gedi\u015fatdan m\u0259mnun deyildi.\" width=\"249\" height=\"118\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">\u0130qtisadi baronlar, pul atalar\u0131, tacirl\u0259r<\/figcaption><figcaption class=\"wp-caption-text\">gedi\u015fatdan m\u0259mnun deyildi.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u0130qtisadi baronlar, pul atalar\u0131, tacirl\u0259r gedi\u015fatdan m\u0259mnun deyildi. Antanta d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri davaml\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. M\u00fcharib\u0259\u00a0iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox da yax\u015f\u0131 bir \u015fey deyil. H\u0259l\u0259 bir d\u0259, iqtisadiyyat\u0131 \u0259lind\u0259 tutanlar Nasistl\u0259rin ba\u015f d\u00fc\u015fmanlard\u0131rsa v\u0259 AB\u015e-\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 raz\u0131 ed\u0259\u00a0bil\u0259rdil\u0259rs\u0259 ordular bu g\u00fcc\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131nda dayana bilm\u0259zdi. Yalan x\u0259b\u0259rl\u0259r, t\u0259\u015fviql\u0259r, xalq\u0131 hidd\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259l\u0259rl\u0259\u00a0AB\u015e sava\u015fa\u00a0girdi. D\u00fcnyan\u0131n a\u011fas\u0131\u00a0olaraq qalmaq ist\u0259yirdis\u0259 girm\u0259liydi. H\u0259m, d\u00fcnyadak\u0131 tacirl\u0259rin 90%-i Almanlar\u0131n-Yaponlar\u0131n i\u015f\u011fal etdiyi ya da d\u00fc\u015fm\u0259n oldu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259r idi. H\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r y\u0259hudi tacirl\u0259r bel\u0259 nasistl\u0259rl\u0259\u00a0ticar\u0259t etmi\u015fdis\u0259 d\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259k alman olmayanlara\u00a0parlaq g\u00f6r\u00fcnm\u00fcrd\u00fc. Buna g\u00f6r\u0259 tacirl\u0259r h\u0259m Almaniyaya m\u0259hsul satd\u0131lar, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259ri onlara qar\u015f\u0131 qald\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rd y\u00fcz illik nizam\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fczr\u0259yk\u0259n ticar\u0259tini v\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fc itirm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259n AB\u015e-\u0131n t\u0259siriyl\u0259 v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fdi. Bir ild\u0259\u00a0Avropan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n Almanlar olduqlar\u0131 yerd\u0259 durmad\u0131lar. Bu bir az q\u0259rib\u0259dir. \u00c7\u00fcnki b\u0259rab\u0259r g\u00fccd\u0259ki ordular\u0131 iki ayda yox ed\u0259n b\u00f6y\u00fck bir g\u00fcc onu qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259cbur edilm\u0259m\u0259lidir. Bununla yana\u015f\u0131 Almanlar silinib getdi. Bunu \u0259sg\u0259rl\u0259r etdi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, iqtisadiyyat etmi\u015fdir. Pulun nizam, g\u00fcc, siyas\u0259t, ulus, ideologiya v\u0259 sair\u0259 \u015feyl\u0259rin \u00fcst\u00fcnd\u0259 olmas\u0131n\u0131n g\u00f6z\u0259l bir n\u00fcmun\u0259si ya\u015fanm\u0131\u015fd\u0131r. Hitler \u201ctanr\u0131 bizi t\u0259rk etdi\u201d demi\u015fdir, amma \u0259sl t\u0259rk ed\u0259n puldur. Alman v\u0259 yaponlardan ibar\u0259t bir d\u00fcnya he\u00e7 vaxt iqtisadi olmad\u0131. \u018fvv\u0259lki pul atalar\u0131 yerini t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalacaq. Ayr\u0131ca, d\u00fcnyan\u0131n daha \u00e7ox istismar edilm\u0259si, par\u00e7alanma v\u0259 iqtidar m\u00fcbariz\u0259l\u0259rin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u00fcharib\u0259ni t\u0259rk ed\u0259n pis dey\u0259 t\u0259rk etm\u0259mi\u015fdir, qazancl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rk etmi\u015fdir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_868\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Potsdamer_Platz_1945.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-868\" src=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Potsdamer_Platz_1945-300x210.jpg\" sizes=\"(max-width: 197px) 100vw, 197px\" srcset=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Potsdamer_Platz_1945-300x210.jpg 300w, http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Potsdamer_Platz_1945.jpg 640w\" alt=\"D\u00fcnyan\u0131n daha \u00e7ox istismar edilm\u0259si, par\u00e7alanma v\u0259 iqtidar m\u00fcbariz\u0259l\u0259rin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.\" width=\"197\" height=\"138\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">D\u00fcnyan\u0131n daha \u00e7ox istismar edilm\u0259si,<\/figcaption><figcaption class=\"wp-caption-text\">par\u00e7alanma v\u0259 iqtidar m\u00fcbariz\u0259l\u0259rin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n<p>D\u00fcnya sava\u015f\u0131 bitdi, at\u0259\u015fk\u0259s edildi. \u00c7ox deyil 20 il sonra n\u0259 oldu? Almaniya h\u0259l\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259n. Yaponiya h\u0259l\u0259 Asiyan\u0131n ulduzu. Bu g\u00fcn ikisinin d\u0259 oldu\u011fu qit\u0259l\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck iqtisadi g\u00fcc\u00fc oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Yax\u015f\u0131, atom bombalar\u0131 at\u0131lan Yaponiyaya, hardasa b\u00fct\u00fcn b\u00f6y\u00fck ordular\u0131n at\u0259\u015fiyl\u0259 yanan Almaniyaya n\u0259 oldu? Cavab sad\u0259dir. \u018fslind\u0259 Almaniya filan yox. Pul var. \u00c7\u0131xar \u0259laq\u0259si var. Qlobal nizam\u0131n bu b\u00f6y\u00fck \u00e7arxlar\u0131 he\u00e7 sevilm\u0259si d\u0259 onlars\u0131z olmad\u0131. \u00c7arxlar d\u00f6nd\u00fc, pul yerini tapd\u0131. Elm\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259ni Almanlar etmi\u015fdi, davam etdil\u0259r. S\u0259nayenin m\u00f6c\u00fcz\u0259vi bir n\u00fcmun\u0259si olan Yaponlar da inki\u015faf\u0131n\u0131 k\u00f6hn\u0259sind\u0259n daha yax\u015f\u0131 hala g\u0259tirdi. 70-ci ill\u0259rd\u0259 ordusu olmayan bu iki \u00f6lk\u0259nin d\u00fcnyan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259c\u0259yin\u0259 q\u0259ti g\u00f6zl\u0259 bax\u0131l\u0131rd\u0131. T\u0259bii h\u0259r k\u0259s art\u0131q \u201cc\u0259bh\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri\u201dn\u0131n bir \u015fey ifad\u0259 etm\u0259diyini bilirdi. D\u00fcnyan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259nin yolu iqtisadi olan\u0131 idi.<\/p>\n<p>Qloballa\u015fma\u00a0v\u0259 kapitalizm \u201cinki\u015faf\u201d k\u00fcl\u0259yini d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ox yerin\u0259 \u0259sdirdidi. Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259\u00a0bunlarda sonra \u201cinki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u201d deyildi. 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 m\u00fcharib\u0259\u00a0sonras\u0131 yenid\u0259n qurulma\u00a0dey\u0259 adland\u0131r\u0131lan d\u00f6vr\u0259 daxil olundui. AB\u015e bu \u0259snada u\u00e7an qu\u015fa bel\u0259 k\u00f6m\u0259k etdi. H\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259, h\u0259r yerd\u0259 AB\u015e ad\u0131 xat\u0131rland\u0131. AB\u015e bir marka oldu. AB\u015e-\u0131 quranlar\u0131n\u00a0dediyinin tam t\u0259rsin\u0259 gedildi. \u00d6z \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z i\u015fl\u0259rin\u0259 baxmaq yerin\u0259 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 bir s\u0259firlik, bir konsulluq\u00a0a\u00e7ma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n<figure id=\"attachment_870\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/stalinpo29ep.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-870\" src=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/stalinpo29ep-300x201.jpg\" sizes=\"(max-width: 226px) 100vw, 226px\" srcset=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/stalinpo29ep-300x201.jpg 300w, http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/stalinpo29ep.jpg 406w\" alt=\"Sovet Sosialist Respublikalar Birliyi v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131na sahib idi, amma pula sahib deyildil\u0259r.\" width=\"226\" height=\"151\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Sovet Sosialist Respublikalar Birliyi v\u0259<\/figcaption><figcaption class=\"wp-caption-text\">m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri<span style=\"font-size: 0.857143rem; background-color: transparent;\">d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131na sahib idi,<\/span><\/figcaption><figcaption class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-size: 0.857143rem; background-color: transparent;\"> amma pula sahib deyildil\u0259r.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Bu \u0259snada sosializm ad\u0131 alt\u0131nda bir diktatorluq icra ed\u0259n ruslarla m\u00fcbariz\u0259y\u0259 giri\u015fdil\u0259r. \u018fslind\u0259 diktatorluq d\u0259 olsa kapitalizmd\u0259n yax\u015f\u0131 bir nizam meydana g\u0259tir\u0259n ruslar\u0131, \u00fcst\u0259lik d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131na sahibk\u0259n, dayand\u0131ran n\u0259 idi? T\u0259bii ki, yen\u0259 pul s\u00f6z m\u00f6vzusu. Sovet Sosialist Respublikalar Birliyi v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131na sahib idi, amma pula sahib deyildil\u0259r. Pul il\u0259 i\u015fl\u0259ri yox idi. Pulun da onlarla i\u015fi olmad\u0131. N\u0259h\u0259ng bir orduya v\u0259 planl\u0131 bir iqtisadiyyata baxmayaraq Sovetl\u0259r par\u00e7aland\u0131. D\u00fcnyan\u0131n x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 sahib oldu\u011funu sanan kapitalistl\u0259r buna \u00e7ox sevindi. B\u0259zi ruslar da bayram etdi. Sosialist Sovetl\u0259rin alt\u0131ndan oliqarxiya \u00e7\u0131xd\u0131. Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u0259dal\u0259tsiz g\u0259lir b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcl\u0259n\u00a0yerl\u0259ri ke\u00e7mi\u015f Sovet \u00f6lk\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>Bu \u0259snada 20-ci \u0259srd\u0259 komp\u00fcter, internet, televiziya kimi bir \u00e7ox texnoloji, s\u0259naye icad\u0131 v\u0259 yenilik ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. Bunlar sivilizasiya bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli inki\u015faflar kimi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259 istisnalar xaric ham\u0131s\u0131 istehlak h\u0259v\u0259sl\u0259rimizin bir \u0259ks olunmas\u0131d\u0131r. Yenilik v\u0259 inki\u015faf ad\u0131 alt\u0131nda yeni istismar v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik yaratd\u0131q. Bu g\u00fcn \u0259traf\u0131m\u0131zda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz b\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar, s\u0259naye varl\u0131qlar \u015f\u00fcbh\u0259siz bir istismara \u0259saslan\u0131r. \u018fvv\u0259lc\u0259 t\u0259bi\u0259tin, sonras\u0131nda da insan\u0131n istismar\u0131 il\u0259\u00a0yarad\u0131lan \u201cm\u00fcasir\u201d h\u0259yat milyardlarla illik tarixin utanc verici bir dayanma d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn m\u00fcasirlik pafoslar\u0131\u00a0k\u00f6l\u0259lik v\u0259 t\u0259bi\u0259tin manipulyasiya \u00fcz\u0259rin\u0259 quruludur.<\/p>\n<figure id=\"attachment_872\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/modern.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-872\" src=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/modern-300x187.jpg\" sizes=\"(max-width: 227px) 100vw, 227px\" srcset=\"http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/modern-300x187.jpg 300w, http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/modern-1024x640.jpg 1024w, http:\/\/fitret.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/modern.jpg 1600w\" alt=\"modern\" width=\"227\" height=\"141\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Daha yax\u015f\u0131 h\u0259yat yalan\u0131yla g\u0259l\u0259c\u0259yimizd\u0259n o\u011furlad\u0131q.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Bug\u00fcn m\u00fcasir iqtisadiyyat \u0259ks\u0259riyy\u0259tini meydana g\u0259tir\u0259n Avropal\u0131lar d\u00fcnyan\u0131n qalan h\u0259r yerini istismar ed\u0259r\u0259k \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri firavan h\u0259yatlar\u0131na davam edirl\u0259r. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya onlar\u0131n inki\u015faf yalan\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259di. Daha yax\u015f\u0131 h\u0259yat yalan\u0131yla g\u0259l\u0259c\u0259yimizd\u0259n o\u011furlad\u0131q. \u018fdal\u0259t v\u0259 sivilizasiyan\u0131n be\u015fiyi kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n Q\u0259rbin dig\u0259r xalqlar\u0131 istismar ed\u0259r\u0259k bu g\u00fcnl\u0259r\u0259 g\u0259ldiyi unuduldu. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7oxu m\u00fcasir yalanlara\u00a0inand\u0131 v\u0259 istehlak m\u0259d\u0259niyy\u0259tini m\u0259nims\u0259di. Sonunda artan \u0259hali v\u0259 azalan resurslar il\u0259 n\u0259l\u0259r ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 ancaq x\u0259yal g\u00fcc\u00fc geni\u015f olanlar anlaya bil\u0259r. Resurs\u00a0aray\u0131\u015f\u0131ndaki m\u00fcasir v\u0259 m\u0259d\u0259ni ir\u0259li c\u0259miyy\u0259tl\u0259r, Avropal\u0131lar\u0131n Amerikan\u0131n k\u0259\u015ffind\u0259 etdikl\u0259rin\u0259 baxmaq laz\u0131md\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc m\u0259d\u0259niyy\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n m\u0259nb\u0259yind\u0259ki Avropan\u0131n ke\u00e7mi\u015fd\u0259 etdikl\u0259rin\u0259 baxsaq insanl\u0131\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. G\u0259l\u0259c\u0259k indiki hal\u0131yla he\u00e7 d\u0259 parlaq deyil, t\u0259bii ki,\u00a0biz onu d\u0259yi\u015fdirm\u0259y\u0259 c\u0259hd etm\u0259zs\u0259k. M\u00fcasir iqtisadi yalanlara, istehlak c\u0259miyy\u0259tin\u0259 v\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 aldanmay\u0131n.<\/p>\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: www.dmy.info<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sava\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat il\u0259 birlikd\u0259 iqtisadiyyat\u00fc\u00e7\u00fcn sava\u015f da ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. M\u00fcasir iqtisadiyyat tarixi nec\u0259 idi? M\u00fcasir \u2013 y\u0259ni \u00e7a\u011fda\u015f, nisbi bir anlay\u0131\u015fd\u0131r. Biz&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2605,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[66],"tags":[],"class_list":["post-2604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muasir-iqtisadiyyat"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 - Finance Group<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Finance Group M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 M\u00fcasir iqtisadiyyat\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 - Finance Group\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Finance Group M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 M\u00fcasir iqtisadiyyat\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Finance Group\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/financegroup.az\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-08-04T11:59:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-08-04T12:02:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/finance-group.az\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/NCERT-Solutions-For-Class-8-History-800x445.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"445\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/finance-group.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/finance-group.az\/\",\"name\":\"Finance Group\",\"description\":\"Finance Group | Accounting &amp; Consulting\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/finance-group.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/finance-group.az\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/NCERT-Solutions-For-Class-8-History-800x445.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/finance-group.az\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/NCERT-Solutions-For-Class-8-History-800x445.jpg\",\"width\":\"800\",\"height\":\"445\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/\",\"name\":\"M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 - Finance Group\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/finance-group.az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-08-04T11:59:14+00:00\",\"dateModified\":\"2017-08-04T12:02:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/finance-group.az\/#\/schema\/person\/5c99cb18e98acfec0de77b8d5f9af8d7\"},\"description\":\"Finance Group M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 M\u00fcasir iqtisadiyyat\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/finance-group.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/finance-group.az\/#\/schema\/person\/5c99cb18e98acfec0de77b8d5f9af8d7\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\/\/finance-group.az\/en\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 - Finance Group","description":"Finance Group M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 M\u00fcasir iqtisadiyyat","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 - Finance Group","og_description":"Finance Group M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 M\u00fcasir iqtisadiyyat","og_url":"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/","og_site_name":"Finance Group","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/financegroup.az","article_published_time":"2017-08-04T11:59:14+00:00","article_modified_time":"2017-08-04T12:02:19+00:00","og_image":[{"width":"800","height":"445","url":"https:\/\/finance-group.az\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/NCERT-Solutions-For-Class-8-History-800x445.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/finance-group.az\/#website","url":"https:\/\/finance-group.az\/","name":"Finance Group","description":"Finance Group | Accounting &amp; Consulting","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/finance-group.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#primaryimage","url":"https:\/\/finance-group.az\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/NCERT-Solutions-For-Class-8-History-800x445.jpg","contentUrl":"https:\/\/finance-group.az\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/NCERT-Solutions-For-Class-8-History-800x445.jpg","width":"800","height":"445"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#webpage","url":"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/","name":"M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 - Finance Group","isPartOf":{"@id":"https:\/\/finance-group.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#primaryimage"},"datePublished":"2017-08-04T11:59:14+00:00","dateModified":"2017-08-04T12:02:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/finance-group.az\/#\/schema\/person\/5c99cb18e98acfec0de77b8d5f9af8d7"},"description":"Finance Group M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130 M\u00fcasir iqtisadiyyat","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/finance-group.az\/ru\/muasir-iqtisadiyyat-tarixi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/finance-group.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u00dcAS\u0130R \u0130QT\u0130SAD\u0130YYAT TAR\u0130X\u0130"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/finance-group.az\/#\/schema\/person\/5c99cb18e98acfec0de77b8d5f9af8d7","name":"admin","url":"https:\/\/finance-group.az\/en\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2604"}],"collection":[{"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2604"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2610,"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2604\/revisions\/2610"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/finance-group.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}